Aarde blijkt aardappel
De ESA (Europese Ruimtevaartorganisatie) heeft 2 jaar na lancering van de de ‘zwaartekrachtsatelliet’ een persconferentie gehouden waarop ze de resultaten van de missie toonden. Wat blijkt: de aarde lijkt sterk op een aardappel.

De zwaartekracht verschilt van plaats tot plaats omdat de massa van de aarde niet gelijk verdeeld is. Hoe meer massa, des te groter de zwaartekracht.

Zo lijkt er een verband te zijn tussen zwaartekracht en aardbevingen. ''Bevingen laten een handtekening achter in de zwaartekracht’’, stelt de ESA. Kleine veranderingen in het zwaartekrachtveld zouden een waarschuwing kunnen zijn voor aardbevingen. Uiteindelijk hopen wetenschappers zo beter voorbereid te zijn op naderend onheil

De BBC geeft een overzicht van de bevindingen. Dit wordt aan de hand van mooi kaartmateriaal geïllustreerd.

UN university: our world 2.0
Klimaat, voedsel, olie en biodiversiteit: vier veel besproken onderwerpen als het gaat over onze toekomst.

Deze vier onderwerpen worden aan de orde gesteld door de United Nations University op de website www.ourworld.unu.edu, een website die zeer de moeite waard is om eens door te nemen.

Tevens zijn alle artikelen gepubliceerd onder de creative commons license; volgens velen een stap vooruit.

Een aantal voorbeeldartikelen:

Olie
From Jasmine Revolution to oil shockwave
Debate 2.0: Did nature press the reset button on energy policy?

Klimaat
Japan’s horror reveals how thin is the edge we live on
Silencing the scientists: the rise of right-wing populism

Food
Water for life: an African photo exhibit
GM crops key to human survival says UK chief scientist

Biodiversiteit
Bio-enterprises, endogenous development and well-being
Trees on shaky ground in Texaco’s rainforest

India: 1.21 miljard inwoners

Voorlopige uitkomsten van de nieuwe Indiase census geven aan dat het land met de op één na grootste bevolking ter wereld gegroeid is tot een land met 1.21 miljard inwoners. Dit betekent dat India in het laatste decennium 181 miljoen extra inwoners heeft gekregen, te vergelijken met de totale bevolking van Pakistan of Brazilië.

Ook valt op dat de sex-ratio (de getalsmatige verhouding tussen mannen en vrouwen) zeer onevenwichtig is. Er zijn de laatste jaren veel meer mannen bijgekomen dan vrouwen waardoor de Indiase overheid nog strenger zal worden in het verbod op onderzoek naar het geslacht van het kind tijdens de zwangerschap. Dit zou vele gevallen van abortus tegen moeten gaan. Lees meer in de Washington Post

In Turkije: The Turkish Dream

In Turkije (tip) is een nieuwe serie die elke zondag is te zien bij de VPRO. Een serie die op een documentaire-achtige manier de Turkse samenleving onder de loep neemt. Zo ook in de 2de aflevering van afgelopen zondag:

Nu Europa haar fort aan het versterken is, besluit Turkije om de visumregelingen te versoepelen. De stad waar de gevolgen hiervan sterk naar voren komen is Turkije’s grootste stad: Istanbul, een stad die binnen no time van 1 naar 17 miljoen inwoners (zoveel als heel Nederland bij elkaar) is gestegen.

Istanbul heeft vandaag de dag te maken met een enorme instroom van nieuwkomelingen: Afghanen, Iraniërs, Afrikanen, maar ook een grote groep Koerden. Hoe zijn de zaken verdeeld en wat zijn de verhoudingen tussen deze verschillende bevolkingsgroepen binnen de grootstedelijke samenleving? Het lijkt erop dat er in Istanbul een hoop kleine dorpen ontstaan met elk een eigen cultuur. Zo ook die van de Koerdische bevolking. Maar is de creatie van multi-communale mega-steden zorgwekkend?

Even terug naar twee klassiekers. Ten eerste de theorie van de human niches. Barth – een bekende Noorse antropoloog – analyseerde in de jaren 50 de ‘positionering’ van verschillende etnische groepen in een vallei in het noorden van Pakistan. Vanuit deze analyse ontstond het concept van ‘human niches’: "eigen manieren van levensonderhoud die 'culturele soorten’ van elkaar onderscheiden "(Hardesty 1974). 

Afgezien van de vele kritieken op dit ‘ecologisch redeneren’ binnen de menselijke context, doet deze zienswijze denken aan een andere klassieker. Want was het niet zo dat ook Durkheim ons wees op de (positieve) invloed van diversiteit aan specialisaties, producten en vaardigheden (sociale functies) binnen de moderne samenleving? Een samenleving die niet bij elkaar gehouden wordt door wat men gemeen heeft, maar door een juist samenspel van de verschillen; organische solidariteit.

In de mega-steden van nu spelen de bovenstaande klassieke thema’s op. Alhoewel Istanbul de stad probeert te zijn waar iedere sociale groep haar plek kan en mag vinden, ziet de situatie van de Koerden er weinig rooskleurig uit. Ook uit de serie In Turkije (afl. 2) blijkt dat er een wezenlijk verschil bestaat tussen jezelf positioneren en gepositioneerd worden. Of is het vissersbestaan in Istanbul een bewuste en eigen keus van dit oude bergvolk? Het lijkt toch eerder de consequentie van een (in meer of mindere mate) discriminatoire Turkish Dream.

Lees ook

Hoe gaat Instanbul om met nieuwkomers (NRC, Bram Vermeulen)
Wereldsteden worden steeds groter (VK/Geonatris)

Landbouwpatronen vanuit de ruimte

Foto's vanuit de ruimte laten duidelijk zien hoe de mens de aarde heeft bewerkt tot een bijna kunstzinnig geheel. Bekijk hier de foto's waar ook Nederland (Zeeland) in staat afgebeeld.

De eeuw van China_ TegenLicht
Dit wordt de eeuw van China. Daar zijn veel economische en geo-politieke waarzeggers het over eens. Maar wat weten we nu echt over China? Ontstaat er een 'nieuwe Chinees', zijn er grenzen aan de groei, komt economische hoogmoed voor de politieke val? En zijn we op weg naar een globale, gedeelde vooruitgang, of juist naar nieuwe machtsblokken met scherp tegengestelde belangen?

In Tegenlicht wordt in een reeks van 3 uitzendingen aandacht besteed aan de bovenstaande vragen.

Natuurgeweld: hoe ontstaat het en wat zijn de gevolgen? (slideshow voor in de les)

Wil je in de les het ontstaan en de kracht van wervelstormen, aarbevingen of tsunami's behandelen? Deze slideshows gaan in op het ontstaan en de gevolgen van dit natuurgeweld en legt het met zeer fraaie graphics uit. Zeker een aanrader wanneer het thema ‘(natuur)rampen’ aan de orde is!

 - Wervelstormen en Cyclonen  (slideshow)
- Aardbevingen en Tsunami’s (slideshow)
- Vulkaanuitbarstingen

Nog veel meer lesinformatie op het web:
New York Times Learning Network (voor de afdeling geography, klik hier)
The Guardian Teacher Network (voor de afdeling geography, klik hier)

De Aardbeving in Japan op tape: nieuwsgierig naar het geluid?

De de Universitat Politècnica de Catalunya (UPC) heeft de aardbeving in Japan (11 maart) in geluid vastgelegd. Het geluid is nu online te beluisteren via: http://listentothedeep.com  op de "Sound Library" sectie van de website (onder "Earthquakes").

Lees meer op sciencedaily

Europa in cijfers: interactieve kaart

Europa telt sinds kort meer dan een half miljard inwoners. Tijd om de balans op te maken!

Welk land heeft de hoogste levensverwachting? Waar is de beste gezondheidszorg te vinden? Wie zijn de grootste social networkers? En wie spreekt het slechts zijn 'vreemde' talen?

Neem de tijd om deze zeer informatieve, interactieve kaart te bestuderen en krijg een beeld van hoe de verschillende landen in Europa er vandaag de dag voor staan...

Interactieve kaart en lesmateriaal: Het verloop van de rebellie in Libië.

Hoewel informatie lastig te verkrijgen is slaagt de New York Times erin om een overzicht te creëren van de dagelijkse ontwikkelingen in Libië. Zijn de belangrijke plaatsen in handen van de rebellen, overheidstroepen, of is de situatie uiterst gewelddadig?

Deze interactieve kaart geeft een duidelijk overzicht van de ontwikkelingen en strijd in Libië, vanaf het uitbreken van de opstand.

Ook de BBC verslaat met behulp van een interactieve kaart de ontwikkelingen in Libië. Wat zijn de belangrijke locaties en wie heeft deze locaties in handen? Deze kaart geeft specifiek inzicht in de militaire situatie. 

Naast deze kaarten heeft de New York Times ook diverse tips om lessen (VO) vorm te geven rondom de onrusten in het midden-Oosten. Bezoek de Learning Network; understanding the upheaval in the Middel-East . Zie voor lesideeën ook 'resilience: actualiteiten en opdrachten'.

Een overzicht van alle gebeurtenissen in het Midden-Oosten van de afgelopen maanden is goed te verkrijgen via de interactieve kaart van The Guardian.